Lot : 116
Kategori :
Ferman
Elden ele dolaşmış bir ferman örneği...
El çekme Sultan Mustafa tuğralı muameleli ferman, hicrî 1222 tarihli, 53x75 cm...
Katırcıoğlu Kapıcı Sökyas kızı Diruhi adlı gayrimüslim kadının tasarrufunda iken Harem-i Hümâyun´da Gülizar Kalfa´ya verilen mukataa hissesinin fermanı. İstanbul ve Tevâbii Emtia Gümrüğü Mukataasının beşte birinin sekizde birinin hissesinin kadın ya da erkek, üç milletten (Müslüman, Hıristiyan, Musevî) talip olana satılmasına ve masraflarının sefer masraflarına tahsis edilerek Ordu-yı Hümâyuna harcanmasına dair ferman.
Ferman 1222 senesinde çıkmış, sonra aynı belge üzerinden yenilenmiştir. 1252 tarihinde birkaç kez işlem görmüştür. Üzerindeki son tarih (12)72 senesidir.
Fermanda ilgili makamların yetkililerinin mühürleri de mevcuttur:
Rumeli Kazaskeri Arabzâde Mehmed Hamdullah Efendi, Anadolu Kazaskeri Mehmed Nazif Efendi, Sökyas kızı Diruhi, Harbiye hisselerinin Ermeni Milleti sorumlusu (Nâzır-ı Eshâm-ı Harbiyye-i Hisse-i Millet-i Ermeniyân)...
Fermanın arka yüzünde baş tarafın sağ ve solunda Ermenice sayfa numaraları yazılıdır. 1252 tarihinde yapılan bir muamelede Diruhi adı yine geçiyor ve hâlâ hayatta olduğundan bahsediliyor. İşlemlere, mühürlere ve notlara bakarak fermanın elden ele dolaştığı, gerek görüldüğünde ilgili kurumlar tarafından alınıp belgeye yeni işlemlerin eklendiğini görüyoruz. Belge, ilginç hikâyesi yanında Osmanlı Devleti´nde birey-devlet ilişkisine dair de ipuçları taşıyor.